AI, banen en layoffs

De angst om overbodig te worden (Fobo) neemt toe nu AI op de werkvloer opkomt. Experts adviseren nieuwsgierigheid, nederigheid en emotionele intelligentie te cultiveren als vaardigheden die machines niet kunnen vervangen. Ook is het belangrijk verbonden te blijven met anderen en te zoeken naar organisaties die AI strategisch inzetten.

Christopher Nolan, regisseur van 'The Odyssey', noemt AI een transparant Trojaans paard waarvan iedereen weet dat de Grieken erin zitten. Hij ziet een gezonde scepsis bij het publiek, vooral jongeren, en pleit voor een kritische houding tegenover de motieven van technologiebedrijven. Nolan, president van de Directors Guild, wijst op de groeiende zorg over AI in Hollywood en de bescherming die de DGA in zijn contract heeft bedongen.

Uit een analyse van Analytics India Magazine blijkt dat prompt engineering steeds meer een algemene vaardigheid wordt in plaats van een specialistische functie. Experts zoals Srinivas Reddy van EPAM India en Neeti Sharma van TeamLease Digital geven aan dat AI-vaardigheden snel verouderen en dat werkgevers vooral letten op het leervermogen van kandidaten. De vraag naar specialistische prompt engineering-rollen is afgenomen, terwijl vaardigheden in agentische AI, MLOps en productie-implementatie sterker in trek zijn.

De Australische premier Anthony Albanese heeft zijn AI-visie gepresenteerd, maar volgens senator David Pocock ontbreekt het aan concrete beleidsdetails. Het plan om creatieven te beschermen wordt geprezen, maar er blijven vragen over datacentra, belasting en omscholing. De speech riep ook op tot een moratorium op datacentra totdat nieuwe regels van kracht zijn.

Meer dan 200 economen, onderzoekers en bestuurders, waaronder zestien Nobelprijswinnaars, hebben een dringende brief ondertekend met de waarschuwing dat AI de economie op een ongekende manier kan transformeren. De brief, getiteld 'We Must Act Now', voorspelt dat AI in de komende tien jaar radicaal krachtiger kan worden en een transformatie kan veroorzaken die groter is dan de Industriële Revolutie, maar in een veel kortere tijdspanne. Ondertekenaars zijn onder anderen MIT-professoren Daron Acemoglu en Simon Johnson, oud-Google CEO Eric Schmidt en Anthropic-medeoprichter Jack Clark. De brief stelt concrete oplossingen niet voor, maar wil het bewustzijn vergroten over de noodzaak om de economische impact van AI te begrijpen.

Twaalf verpleegkundigen in New York zijn ontslagen en vervangen door AI-software, aldus hun vakbond NYSNA. De ontslagen vonden plaats in het Montefiore-ziekenhuis in de Bronx, waar onder anderen Marilyn Shuler na 39 jaar dienst werd ontslagen. De vakbond spreekt van een schending van het recent afgesloten contract dat waarborgen tegen AI bevatte. Montefiore ontkent dat de verpleegkundigen door AI zijn vervangen.

Uit het tweede jaarlijkse People Readiness Report van Kyndryl blijkt dat 57% van de organisaties AI in kernprocessen heeft geïntegreerd, een stijging van 35% een jaar eerder. Slechts 23% van de leiders vindt het personeel volledig voorbereid op AI, een daling van zes procentpunten. De kloof leidt tot tegenvallende resultaten: slechts 32% haalt ten minste één van de top twee AI-doelen. Een groep van 9% 'Pacesetters' combineert rolherontwerp, verandermanagement en governance en presteert significant beter.

Voormalige en huidige Meta-medewerkers hebben een rechtszaak aangespannen in een federale rechtbank in Californië. Zij beweren dat Meta AI-systemen gebruikte om ontslaglijsten op te stellen bij het ontslaan van 8.000 werknemers in mei. Volgens de aanklacht werden werknemers met een handicap en degenen met ouderschaps- of medisch verlof onevenredig vaak getroffen. Een van de eisers zou twee dagen voor haar bevalling op de hoogte zijn gesteld van haar ontslag. Meta ontkent de beschuldigingen en stelt dat mensen alle personeelsbeslissingen nemen.

26 medewerkers van Meta hebben een federale rechtszaak aangespannen in de VS. Zij beweren dat het bedrijf AI-gestuurde systemen gebruikte om onevenredig veel werknemers met een handicap of medische aandoening te selecteren voor ontslag. Meta ontkent de beschuldigingen en stelt dat beslissingen door mensen worden genomen.

Dozijnen Meta-medewerkers hebben een rechtszaak aangespannen waarin zij beweren dat Meta kunstmatige intelligentie inzette om personeel te selecteren voor massaontslagen. De AI-systemen zouden werknemers hebben getarget die zwangerschaps- of arbeidsongeschiktheidsverlof opnamen. De aanklacht stelt dat Meta interne AI-systemen gebruikte voor prestatiebeoordelingen en activiteitsmonitoring om ontslaglijsten samen te stellen.

26 Meta-werknemers hebben een rechtszaak aangespannen waarin het bedrijf wordt beschuldigd van het gebruik van een intern AI-platform genaamd Checkpoint om te bepalen wie er ontslagen moest worden. Volgens de aanklacht gebruikte Meta's AI ondoorzichtige productiviteitsstatistieken en LLM-tokenverbruik om werknemers te selecteren, waarbij mensen met een handicap en degenen die zwangerschaps- of medisch verlof hadden genomen onevenredig werden getroffen. Een Meta-woordvoerder heeft de aantijgingen weersproken en stelt dat ontslagbeslissingen door mensen werden genomen.

Meer dan 200 AI-onderzoekers en economen, waaronder 16 Nobelprijswinnaars, hebben de verklaring 'We Must Act Now' ondertekend. Opgesteld door Stanford, roept de verklaring overheden op om vangnetten en arbeidsbeleid te creëren voor een economische verschuiving vergelijkbaar met de industriële revolutie. De kernpunten zijn dat AI binnen tien jaar 'radicaal krachtiger' wordt, de verandering de grootste en snelste ooit kan zijn, en dat voorbereiding nu moet beginnen.

Een groep economen, Nobelprijswinnaars en tech-bestuurders, onder wie oud-Google-CEO Eric Schmidt en Google DeepMind-hoofdwetenschapper Jeff Dean, heeft in een open brief opgeroepen tot een nieuwe regelgevende aanpak voor AI. De brief, georganiseerd door economen als Erik Brynjolfsson, waarschuwt voor risico's zoals grootschalige banenverdringing en benadrukt de noodzaak van prikkels en instituties om AI ten goede van de mensheid te sturen. Meer dan de helft van de 200 ondertekenaars is econoom, en ook medewerkers van OpenAI en Anthropic sloten zich aan.

Arvind Narayanan hield een keynote op de International Conference on Machine Learning in Seoul over de vraag hoe we ons moeten aanpassen aan de toenemende AI-capaciteiten. Hij betoogt dat AI een normale technologie is en dat banen radicaal zullen veranderen, maar dat er geen plotselinge massawerkloosheid komt. Daarnaast presenteert hij onderzoek naar de betrouwbaarheid van AI-agenten en stelt dat samenwerking met AI voorlopig succesvoller is dan volledige automatisering.

Meer dan 200 economen en AI-onderzoekers, waaronder 16 Nobelprijswinnaars en vertegenwoordigers van Google, OpenAI en Anthropic, roepen in een gecoördineerde verklaring op tot onmiddellijke actie. De AI-transformatie zou de Industriële Revolutie kunnen overtreffen, maar in een fractie van de tijd plaatsvinden. Het document stelt geen concrete maatregelen voor en studies hebben tot nu toe geen significante AI-gedreven effecten op de arbeidsmarkt gevonden.

De Australische regering worstelt met de omgang met de AI-revolutie en de vrees voor banenverlies. Hervormingen verlopen traag terwijl het kabinet regelgeving afweegt tegen investeringskansen. Premier Albanese zal woensdag een belangrijke toespraak houden over de aanpak van AI. De podcast bespreekt het spanningsveld tussen het omarmen van nieuwe technologie en het beschermen van werknemers.

Twaalf verpleegkundigen van Montefiore-ziekenhuis in New York zijn ontslagen en vervangen door AI-software. De vakbond NYSNA stelt dat het ziekenhuis hiermee het contract schendt dat ze na een staking in januari 2026 hebben afgesloten. De getroffen verpleegkundigen werkten als utilization review nurse en hielpen met het lezen van patiëntendossiers en communicatie met verzekeraars. De bond waarschuwt dat ongeteste AI in de zorg de kwaliteit van zorg in gevaar brengt.

Software engineers passen zich op verschillende manieren aan aan de disruptie door AI. Velen leren nieuwe vaardigheden, gaan terug naar de basis van coderen of zoeken collectieve actie voor betere bescherming. De functie verschuift van het schrijven van code naar het beoordelen van AI-gegenereerde code, wat leidt tot ontslagen en onzekerheid. Organisaties zoals What We Will helpen techwerkers met onderhandelingen en het oprichten van vakbonden.

OpenAI-CEO Sam Altman zegt nu dat AI netto meer banen creëert dan vernietigt. Dat is een opmerkelijke verandering ten opzichte van zijn eerdere waarschuwingen over het verdwijnen van hele beroepsgroepen. Ook Anthropic-CEO Dario Amodei herziet zijn eerdere uitspraken over AI als banenvernietiger.

Experts geven inzicht in welke banen minder kwetsbaar zijn voor AI. In sectoren zoals onderwijs, zorg, recht, horeca, bouw en bankwezen zullen administratieve taken worden geautomatiseerd, maar menselijke rollen blijven noodzakelijk. Banen die persoonlijk contact of creativiteit vereisen, zoals kinderverzorging en plastische chirurgie, zijn relatief veilig.

Kanselier Rachel Reeves kondigt een nieuw ‘skills compact’ aan voor de City, waarbij bedrijven als Barclays en Lloyds zich verplichten duizenden financiële werknemers om te scholen voor de AI-revolutie. Het door de overheid gesteunde initiatief moet werknemers helpen gelijke tred te houden met technologische veranderingen en vrees voor massaontslagen tegengaan. Bijna twintig ondertekenaars, waaronder de London Stock Exchange en Nationwide, gaan meerjarenplannen opstellen om personeel te trainen in kritieke vaardigheden, waaronder AI.

Ontwikkelaar Tarun Gupta heeft Autopilot-Jobhunt uitgebracht, een gratis AI-tool die het web afspeurt naar vacatures en deze beoordeelt op basis van het cv van de gebruiker. De tool gebruikt gratis AI-modellen zoals Llama van Meta en Nvidia's Nemotron, en stuurt resultaten via Telegram. Gebruikers kunnen op verzoek een cv en sollicitatiebrief laten opstellen, maar de tool solliciteert niet automatisch.

Cognizant heeft aangekondigd dat het 15.000 gespecialiseerde AI-professionals gaat opleiden onder het nieuwe Frontier-programma. Het bedrijf streeft naar 5.000 Frontier Certified Engineers en 10.000 Frontier Business Operators, met de eerste inzetbare groep verwacht in het vierde kwartaal van 2026. Het initiatief is ontworpen om technische expertise te combineren met operationele en domeinkennis, zodat klanten AI-investeringen kunnen omzetten in meetbare bedrijfsresultaten.

Het Indiase Ministerie van Elektronica en Informatietechnologie (MeitY) gaat onderzoeken of AI de groei van Global Capability Centres (GCC's) beïnvloedt. De evaluatie volgt op arbeids- en belastinghervormingen om de sector te stimuleren. MeitY-secretaris S Krishnan stelde dat AI ingezet moet worden om de talentbasis en kostenvoordelen van India te benutten. Chief Economic Adviser V Anantha Nageswaran waarschuwde dat AI routinematig werk zal verdringen, maar ook vraag naar hogere vaardigheden creëert. Hij riep GCC's op te investeren in scholing en innovatie.

De Australische regering onder leiding van Anthony Albanese zet AI hoog op de agenda, met aandacht voor zowel economische kansen als risico's. Uit een rapport van het ministerie van Werkgelegenheid blijkt dat banen met een hoge blootstelling aan automatisering door generatieve AI langzamer groeien dan andere. Premier Albanese zal volgende week een toespraak over AI houden, waarin hij een koers probeert te varen tussen enorme potentie en onmiskenbare gevaren.

Uit nieuwe Amerikaanse data blijkt dat zware investeringen in AI leiden tot banengroei, niet tot banenverlies. Dit zet druk op Australische bedrijven die tegelijkertijd AI-budgetten verhogen en werving bevriezen. Het artikel uit TechRepublic belicht de tegenstelling tussen AI-investeringen en hiringsfreezes in de regio APAC.

Een artikel op Towards Data Science stelt dat organisaties eerst hun werkprocessen moeten herontwerpen voordat ze meer AI-agents implementeren. Het verwijst naar onderzoeken van McKinsey, BCG, Microsoft en Deloitte die aantonen dat AI-waarde pas echt ontstaat wanneer workflows worden verbeterd. Het biedt een stappenplan: begin met het in kaart brengen van bedrijfswaarde, herontwerp de samenwerking tussen mens en agent, herdefinieer talent, educateer het management en meet de impact.

OpenAI-CEO Sam Altman onderhandelt met president Trump over het geven van een 5%-belang in OpenAI aan de Amerikaanse overheid. Het plan is bedoeld om Amerikanen te laten delen in de door AI gegenereerde rijkdom, als compensatie voor het gebruik van menselijk werk en als vangnet bij banenverlies. Een 5%-belang is momenteel ongeveer $42,6 miljard waard, wat neerkomt op $320 per huishouden bij directe uitkering. Critici zien het plan meer als een politiek verhaal dan als concreet beleid.

Uit data van LinkedIn en Lightcast blijkt dat datawetenschappers steeds vaker AI-systemen beheren in plaats van modellen te bouwen. De verschuiving wordt gedreven door de opkomst van multi-agent systemen, prompt engineering en AI-governance. Volgens Gartner zal in 2026 40% van de enterprise-applicaties AI-agents bevatten. Datawetenschappers richten zich nu op systeemontwerp, agenttoezicht en compliance, wat leidt tot nieuwe functies zoals AI-governance lead en prompt engineer.

De Australische omroep ABC gaat een proef starten met het gebruik van generatieve AI in de nieuwsproductie. Een deal met het Amerikaanse bedrijf Anthropic stelt 100 medewerkers in staat om Claude AI in te zetten. Ook ontwikkelt ABC een eigen AI-tool voor het omzetten van regionale radiobulletins naar artikelen. Het doel is journalisten meer tijd te geven voor onderzoek en kwaliteitsjournalistiek.

Itai Epstein, vice president bij WSC Sports, vertelde op de Microsoft AI Tour Tel Aviv 2026 dat zijn bedrijf met AI Wereldbeker-content voor omroepen produceert. De AI genereert live en samenvattingen zonder menselijke redactie. Ook maakt WSC Studios geanimeerde kinderseries met gekloonde stemmen en minder personeel.

Course creator Josh W. Comeau meldt dat zijn cursusverkopen met meer dan 50% zijn gedaald, toegeschreven aan AI. Veel ontwikkelaars zijn terughoudend om in vaardigheden te investeren vanwege baanonzekerheid, en LLMs bieden gepersonaliseerde begeleiding die betaalde cursussen minder aantrekkelijk maakt. Comeau spreekt met andere cursusmakers die dezelfde trend zien.

Microsoft bereidt een ontslagronde voor van 5.500 banen, vooral in verkoop, consultancy en Xbox, terwijl het bedrijf miljarden investeert in AI-infrastructuur. Meta en Cognizant koppelen hun ontslagen expliciet aan AI, maar Amazon en Microsoft doen dat niet. De wereldwijde techsector heeft in 2026 tot nu toe minstens 153.965 banen geschrapt, met Oracle als grootste bijdrager.

De Remote Labor Index (RLI) meet hoe vaak AI-agenten betaalde freelanceprojecten op professionele kwaliteit kunnen voltooien. In acht maanden tijd is het hoogste automatiseringspercentage meer dan verviervoudigd, van 2,5 procent naar 16,1 procent, behaald door het model Fable 5. Andere topmodellen zoals Opus 4.8 en GPT-5.5 scoren lager. De studie toont aan dat menselijke evaluatie nog niet vervangen kan worden door AI-beoordelaars.

Microsoft bereidt naar verluidt duizenden ontslagen voor in een kostenbesparingsronde. De stijgende uitgaven aan AI zijn een van de redenen. De ontslagen kunnen onder meer sales, consulting en Xbox treffen.

Amerikaanse en Chinese AI-onderzoekers waarschuwen dat de groei van kunstmatige intelligentie zonder wereldwijde samenwerking kan leiden tot een catastrofe, vergelijkbaar met een Tsjernobyl-moment. Ze vrezen onder meer massale werkloosheid, cybersecurityrisico's en misbruik van opensourcemodellen. Techbedrijven zoals Anthropic houden krachtige software achterwege uit angst voor misbruik.

Marktonderzoeksbureau Gartner voorspelt dat de kosten voor AI-gestuurd programmeren in 2028 het gemiddelde salaris van een ontwikkelaar zullen overstijgen. De stijging wordt veroorzaakt door het explosieve tokenverbruik in grote taalmodellen en de overgang naar licentiemodellen op basis van gebruik. Gartner waarschuwt dat bedrijven de financiële impact onderschatten en adviseert om taken te verdelen tussen westerse modellen zoals GPT, Claude en Gemini en Chinese open modellen zoals Qwen en DeepSeek.

Ford heeft 350 ervaren ingenieurs, bekend als 'grijze baarden', opnieuw aangenomen nadat honderden AI-camera's voor ontwerp- en productiecontroles te veel fouten maakten. Het bedrijf erkent dat de kennis van deze veteranen onmisbaar is na jaren van automatisering. De AI wordt echter niet volledig afgedankt; een combinatie van AI en menselijke expertise blijkt nodig.

Ford heeft een aantal ervaren ingenieurs opnieuw aangenomen nadat AI-systemen voor kwaliteitscontrole niet aan de verwachtingen voldeden. Dit toont aan dat menselijk toezicht nog steeds cruciaal is in hoogwaardige automatisering.

De Nederlandse digitale economie groeit, mede dankzij AI, maar de werkgelegenheid in de ict-sector daalt. Uit onderzoek blijkt dat bijna 70 procent van het mkb nog in een experimentele AI-fase zit en een stevige basis mist. Ook rapporteert 42 procent van de ciso's direct aan de ceo, mede door de impact van AI en cyberrisico's. Elastic benoemt Dick Lans tot country manager Benelux.

De Nederlandse digitale economie groeide in het eerste kwartaal van 2026, met zakelijke uitgaven aan publieke cloud van 2,9 miljard euro. Vooral IaaS profiteerde van AI-gerelateerde toepassingen. AI ontwikkelt zich van experimentele technologie naar een structureel onderdeel van bedrijfsprocessen. De digitale sector toont economische groei maar werkgelegenheidsdaling, wat wijst op productiviteitseffecten van AI. De digitale infrastructuur loopt tegen fysieke beperkingen aan.

Uit een nieuw rapport van Google UK en Public First blijkt dat de AI-adoptie op de werkvloer in het Verenigd Koninkrijk in een jaar tijd is verdubbeld van 34% naar 73%. Toch is het gebruik erg ongelijk: slechts 15% van de werknemers, de zogenaamde 'AI Trailblazers', boekt significante carrièrevoordelen zoals promoties en salarisverhogingen. Google lanceert een AI-skillsquiz en het initiatief 'AI Works for Britain' om de overige 85% te helpen op te schalen.

Een nieuw rapport van Ramp en Revelio Labs laat zien dat bedrijven die veel investeren in AI een hoofdaantalstoename van 10,2% zagen, en dat instapfuncties met 12% stegen. Dit weerspreekt de retoriek dat AI banen vernietigt, vooral voor starters. De data is echter vooral gebaseerd op tech-bedrijven, waardoor het onduidelijk is of AI de groei veroorzaakt of er alleen bij komt kijken.

Uit onderzoek van Boston University-hoogleraar Emma Wiles blijkt dat mensen 18% meer fouten over het hoofd zien wanneer AI-agenten worden voorgesteld als 'AI-medewerkers' in plaats van chatbots. Bedrijven zoals Microsoft, OpenAI, Anthropic en Google promoten AI-agenten als digitale collega's, maar dat leidt tot minder verantwoordelijkheidsgevoel bij werknemers. MIT-econoom Daron Acemoglu waarschuwt dat AI beter kan worden ingezet om menselijke capaciteiten te verbeteren in plaats van te vervangen.

Een interne presentatie bij Deloitte voorspelt dat het klassieke uurtariefmodel in de consultancy tegen 2035 grotendeels zal worden vervangen door AI-agenten. Consultants krijgen te horen dat hun model 'toast' is. McKinsey en BCG experimenteren al met alternatieve prijsmodellen.

Een advocate bij een legal tech startup vertelt hoe haar baas steeds verder ging in zijn AI-obsessie: hij gebruikte ChatGPT voor alle communicatie, verplichtte AI-gebruik, en nam personeelsbeslissingen op basis van chatbot-adviezen. Werknemers spioneerden op elkaars AI-gesprekken om te weten wie ontslagen zou worden. De baas creëerde zelfs een steeds veranderende 'Bijbel' van honderden pagina's, gegenereerd door AI. De advocate stopte uiteindelijk vanwege het extreme AI-gebruik.

Een nieuw rapport van OpenAI brengt in kaart hoe AI banen in de EU kan hervormen. Het rapport identificeert welke beroepen te maken krijgen met automatisering, groei of veranderingen in werkprocessen.

Ongeveer de helft van de Claude-gebruikers zegt dat AI al 50 procent of meer van hun werktaken kan overnemen, blijkt uit een enquête van Anthropic onder ongeveer 9.700 gebruikers. Over twaalf maanden verwacht 26 procent dat AI 60 tot 90 procent van hun werk zal dekken. Medewerkers aan het begin van hun carrière maken zich de meeste zorgen, terwijl de zwaarste gebruikers het meest optimistisch zijn over hun carrièrevooruitzichten.

Oud-minister van Handel Gina Raimondo lanceert 'Raise Us', een bipartisan nonprofit om Amerikaanse werknemers voor te bereiden op AI-gedreven banenverschuivingen. Amazon, Anthropic, Microsoft en de OpenAI Foundation financieren het initiatief, dat een miljard dollar wil ophalen voor omscholingsprogramma's. De betrokkenheid van dezelfde bedrijven die banen automatiseren roept vragen op over onafhankelijkheid.

Ford gaf toe dat het te optimistisch was over AI en moest 350 ervaren ingenieurs terughalen om de systemen te verbeteren. Het bedrijf voegde meer dan 100.000 AI-gestuurde tests toe, maar kampt met terugroepacties en dalende betrouwbaarheid.